Có một thời gian mình rất thích sắp xếp bàn làm việc. Không phải làm việc. Là sắp xếp chỗ để làm việc. Mình có thể dành cả buổi tối để chỉnh lại vị trí màn hình, thay đổi cách đặt bàn phím, dọn dẹp dây điện, thử một phần mềm mới, đổi một cách ghi chú mới, tìm một hệ thống mới. Đến cuối ngày, mọi thứ đều gọn hơn. Ngoại trừ công việc. Nó vẫn nằm nguyên ở đó.
Sau này nghĩ lại mới thấy buồn cười. Mình không phải người duy nhất như vậy. Có những người dành nhiều thời gian để nói về việc chọn sách để đọc, hơn là đọc sách. Có những người dành nhiều thời gian tìm phương pháp học, hơn là học. Có những người dành nhiều thời gian nghiên cứu cách đầu tư, hơn là kiếm tiền. Có những người dành nhiều thời gian chuẩn bị cho cuộc sống, hơn là sống. Nhìn bên ngoài, tất cả đều có vẻ hợp lý. Thậm chí còn rất chăm chỉ. Rất nghiêm túc. Rất có kế hoạch. Nhưng có điều gì đó không ổn. Giống như một người nông dân suốt ngày mài cuốc. Cây cuốc ngày càng sáng. Nhưng cánh đồng vẫn đầy cỏ.
Mình nghĩ phần lớn những rắc rối của con người không đến từ việc thiếu cố gắng. Mà đến từ việc không phân biệt được đâu là cái chính. Và đâu chỉ là cái phụ. Cái phụ thường rất hấp dẫn. Nó dễ nhìn thấy kết quả. Dễ tạo cảm giác mình đang tiến bộ. Dễ khiến mình bận rộn. Trong khi cái chính thường lặp đi lặp lại đến mức nhàm chán. Học hành là cái chính. Nhưng tìm ứng dụng ghi chú mới thú vị hơn. Làm việc là cái chính. Nhưng ngồi tối ưu quy trình làm việc hấp dẫn hơn. Sức khỏe là cái chính. Nhưng xem video về sức khỏe lại dễ hơn việc đi ngủ sớm. Kiếm tiền là cái chính. Nhưng đọc tin tức về tiền bạc thường thú vị hơn nhiều.
Cái phụ giống như gia vị. Nó làm món ăn ngon hơn. Nhưng chẳng ai sống bằng gia vị. Ấy vậy mà nhiều lúc người ta dành cả ngày để lựa gia vị, rồi quên mất nấu cơm.
Điều kỳ lạ là cái phụ thường mang bộ mặt của cái chính. Nó mặc quần áo giống cái chính. Nói ngôn ngữ của cái chính. Thậm chí đứng rất gần cái chính. Nên nếu không để ý, rất khó nhận ra. Người nghiện mạng xã hội thường nghĩ mình đang cập nhật kiến thức. Người thích mua sách thường nghĩ mình đang học. Người thích sưu tầm công cụ thường nghĩ mình đang làm việc. Người thích bàn về đầu tư thường nghĩ mình đang xây dựng tài sản. Đôi khi họ không lừa ai cả. Chỉ là vô tình tự lừa mình.
Có lẽ vì vậy mà mình ngày càng thích một câu hỏi rất đơn giản:
Mình đang làm việc này để phục vụ điều gì?
Nếu bỏ lớp vỏ bên ngoài đi, nó có thực sự đưa mình đến gần điều mình muốn hơn không? Hay nó chỉ tạo cảm giác rằng mình đang tiến lên? Nhiều năm trước, mình nghĩ trưởng thành là học thêm thật nhiều thứ. Bây giờ mình không chắc nữa. Có những ngày mình thấy trưởng thành chỉ là khả năng nhìn xuyên qua những thứ phụ, để nhận ra điều gì mới thực sự quan trọng. Rồi dành thời gian cho nó. Dù nó thường là thứ ít thú vị nhất trong căn phòng.